Częstochowa Online - fotografie

Wystawa Przemysłu i Rolnictwa - 1909 r.

Zagroda Włościańska. Wystawa Przemysłu i Rolnictwa. 1909 rok. Nakładem Braci Rzepkowicz z Warszawy. Fot. W. Wesołowski.

Artykuł dotyczący zagrody włościańskiej...

Fot. W. Wesołowski. Nakładem Rzepkowicz. Warszawa

Przewodnik z 1909 roku

Przewodnik z 1909 roku

Pamiątka z wystawy - kieliszek

<poprzednia

 


DOFINANSOWANIE ORGANIZACJI OBCHODÓW SETNEJ ROCZNICY WYSTAWY ROLNICZO-PRZEMYSŁOWEJ Z 1909 R.

Śląski Urząd Marszałkowski w Katowicach przyznał dofinansowanie na projekt "Organizacja obchodów setnej rocznicy wystawy rolniczo - przemysłowej z 1909 r. w Częstochowie", w ramach którego przewiduje się zorganizowanie m.in. wystawy plenerowej, wystawy planszowej i spotkania promocyjnego.

Wystawy odbędą się w miejscach historycznie związanych z tamtym wydarzeniem - w Podjasnogórskich Parkach, Alejach Najświętszej Marii Panny oraz w budynku Muzeum Częstochowskiego. W ramach projektu zostaną również wykonane albumy, reprint przewodnika, reprinty pocztówek oraz film dokumentalny. Materiały te będą nieodpłatnie kolportowane z myślą o mieszkańcach Częstochowy, turystach oraz pielgrzymach odwiedzających miasto.
Projekt "Organizacja obchodów setnej rocznicy wystawy rolniczo-przemysłowej z 1909 r. w Częstochowie" będzie realizowany przez Muzeum Częstochowskie w partnerstwie z Agencją Rozwoju Regionalnego w Częstochowie S.A.

Całkowity koszt projektu to blisko 447 tys. zł, gdzie 84,34% środków pochodzić będzie ze środków pochodzących z Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach RPO WSL 2007-2013, pozostałe 15,66% stanowił będzie wkład własny Muzeum Częstochowskiego.

 

HISTORIA

Wystawa Rolniczo-Przemysłowa była jednym z najważniejszych wydarzeń społeczno-gospodarczych w Polsce w okresie przed I wojną światową. Wystawy traktowane były wówczas jako element promocji regionu lub państwa, ich siły i potencjału społeczno-gospodarczego. Dziedzictwem tego rodzaju pojmowania sensu organizacji podobnych przedsięwzięć jest zarówno wieża Eiffla w Paryżu czy Cristall Palace w Londynie. W tamtym okresie Częstochowa przeżywała dynamiczny wzrost gospodarczy. Powstawało ok. 60 dużych zakładów przemysłowych, 3-krotnie wzrosła liczba mieszkańców. Częstochowa posiadała także praktyczny monopol w przetwórstwie juty (90% produkcji Krajowej), wyrobie galanterii (80% rynku), zabawek (70%). W świetle wyżej przedstawionych faktów organizacja obchodów setnej rocznicy wystawy nawiązywałaby do okresu rozkwitu gospodarczego miasta i poprzez szereg planowanych działań towarzyszących (publikacje, promocja) inicjowałaby rozwój społeczno - gospodarczy. W chwili obecnej Częstochowa rozwija się tak dynamicznie pokonując trudności związane z przełomem społeczno-gospodarczym z początku lat 90-tych. Organizacja dobrze przygotowanych merytorycznie i marketingowo uroczystości związanych z obchodami setnej rocznicy ww. wystawy ponownie zwróciłaby uwagę na Częstochowę jako region o silnych tradycjach gospodarczych, przypomniałaby o dorobku częstochowskich zakładów przemysłowych, zainteresowały potencjalnych inwestorów do ulokowania swojej działalności w Częstochowie. Wydarzenia kulturalne organizowane w ramach projektu prowadziłyby zgodnie z jego założeniami do wzrostu znaczenia kultury jako czynnika stymulującego rozwój społeczno-gospodarczy.

Jarosław Kapsa pisał w artykule TRADYCJA ROLNICZEJ WYSTAWY zamieszczonym w "Gazecie Częstochowskiej" z 30 sierpnia 2001 roku:
- Wzorem, wciąż niedoścignionym, organizatorów naszej Wystawy Rolniczej, była Wielka Wystawa Przemysłowo - Rolnicza w 1909. Była to impreza o europejskiej skali - jej wielkość, forma, ilość specjalnie na ten cel zbudowanych obiektów sprawiła, iż porównywać ją można ze światowymi EXPO. Trwającą od 5 VIII do 3 października wystawę zwiedziło ponad 200 tys. ludzi. Teren wystawy obejmował, prócz Parku Staszica, obszar od ul. Św. Barbary po ulicę POW - łącznie ponad 20 ha. Miasto, dzięki wystawie, zyskało wspaniale urządzone parki, pawilon muzealny, liczne trwałe budynki powystawowe (np. obserwatorium astronomiczne i altanę w Parku). Przyspieszony został rozwój telefonizacji i oświetlenia elektrycznego Częstochowy.
(...) Było to jedyne tego rodzaju wydarzenie w dziejach naszego miasta. Nie udały się próby powtórzenia tak wielkiego sukcesu. Mieliśmy potem kilka wystaw mniejszej rangi. (...)
Do tradycji wystaw wrócono także po wojnie. Prezydent Częstochowy Jan Wolański wyznaczył teren wystawowy na działce (odebranej Kościołowi), między Aleją NMP, ul. ks. J. Popiełuszki i Racławicką. Organizatorami wystaw stała się częstochowska Izba Przemysłowo - Handlowa, grupująca ówcześnie elitę naszego miasta (m.in. Juliusz Braun, Alfred Czarnota, Jerzy i Miron Kołakowscy, Czesław Przybylski, Bolesław Stala).
Pierwsza wystawa, która nosiła nazwę "Przemysł - Rolnictwo - Rzemiosło", odbyła się 7 IX - 6 X 1946 r. Kolejne wystawy nosiły już piętno wygranej przez Minza "bitwy o handel". Odbyły się Wystawa Społeczno - Gospodarcza i Jarmarki Częstochowskie (9 VIII - 30 IX 1947 r.) oraz Wystawa Przemysłowo - Rolnicza i drugie Jarmarki Częstochowskie (7 VIII - 30 IX 1948 r.). W apogeum stalinizmu wystawy przerwano - społeczeństwu wystarczyć miały pochody 1 Majowe.
W 1955 r. próbowano przywrócić tradycją organizując Wystawę Rolniczą. Na obszarze przylegającym do Alei urządzono wzorcowy zieleniec, zbudowano pawilony wystawowe, amfiteatr i restaurację "Rotunda". Z tyłu, przy Racławickiej powstała wzorcowa zagroda rolnicza, półka z sadzonkami roślin, pokazowe rowy melioracyjne, pastwiska, uprawy ogrodowe i sadownicze oraz kompostownik. Miało to wówczas poważne znaczenie edukacyjne.
Teren powystawowy oddano w zarząd przedsiębiorstwo komunalnemu. Traktowano go, jak duży miejski zieleniec. W końcu lat sześćdziesiątych zdecydowano o innym jego przeznaczeniu. Zbudowano pawilony "Cepelii" i hotel "Patria".

INFORMACJE NA TEMAT PROJEKTU

Projekt pozostaje w zgodności z celami RPO WSL, ponieważ za cel nadrzędny stawia sobie: Wzrost znaczenia kultury jako czynnika rozwoju społeczno - gospodarczego. Za cele pośrednie przyjmuje: zachowanie dla przyszłych pokoleń dziedzictwa kulturowego, zwiększenie dostępu do informacji o zasobach i wydarzeniach kulturalnych w regionie, wzrost rozpoznawalności oferty kulturalnej regionu, popularyzację dziedzictwa kulturowego, rozbudowę technicznej infrastruktury podnoszącej dostępność miejsc i atrakcji turystycznych regionu oraz poszerzenie oferty turystyki pielgrzymkowej. Projekt wpisuje się w priorytety następujących aktów prawnych i dokumentów: Strategia rozwoju kraju 2007-2015, Narodowe Strategiczne Ramy Odniesienia 207-2013 (Narodowa Strategia Spójności), Narodowa strategia rozwoju kultury na lata 2004-2013, Strategia Rozwoju Województwa Śląskiego na lata 2000-2020, Strategia rozwoju kultury w Województwie Śląskim na lata 2004-2013, Regionalny Program Operacyjny Województwa Śląskiego na lata 2007-2013, Częstochowa 2010 - Strategia Rozwoju Miasta, Miejski Program Rewitalizacji dla Częstochowy - aktualizacja oraz pozostaje zgodny z wytycznymi z zakresu promocji obowiązującymi dla projektów realizowanych ze środków Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Śląskiego na lata 2007-2013 na terenie Województwa Śląskiego.
Otoczenie przedsięwzięcia to Województwo Śląskie - silny region z dobrze rozwiniętą gospodarką, co jest istotne z punktu widzenia projektów ukierunkowanych na rozwój kultury (osoby lepiej sytuowane podejmują aktywność kulturalną w szerszym zakresie). Region posiada również bardzo dobrze rozwiniętą sieć komunikacji drogowej, kolejowej i lotniczej, co sprzyja napływowi turystów, którzy również mogą korzystać z oferty kulturalnej, co wydatnie wpłynie na dalszy rozwój regionu, szczególnie w sektorze usług stanowiącym sektor najbardziej pożądany. Ponadto Częstochowa jest ważnym miastem regionu, kluczowym ośrodkiem miejskim subregionu północnego. Jest również ważnym ośrodkiem akademickim Województwa Śląskiego. Posiada potencjał do rozwoju turystyki w oparciu o walory przyrodnicze oraz tradycje związane z kultem Maryjnym. Jest także miejscem lokalizacji inwestycji zagranicznych. Powyższe czynniki sprawiają, że istnieje silna potrzeba intensyfikacji działań o charakterze kulturalnym, które stworzą ofertę spędzenia wolnego czasu zarówno dla pobierającej nauki młodzieży, jak również dla coraz lepiej sytuowanych mieszkańców miasta. Jako problem kluczowy dotyczący problematyki kultury w Częstochowie został zidentyfikowany brak powszechnego dostępu do wydarzeń kulturalnych, ograniczany przez stosowanie sprzedaży biletów, ograniczonej liczbie miejsc, zamkniętym charakterem imprez lub ich ekskluzywnością. Rezultaty przedmiotowego projektu w postaci wystawy plenerowej i planszowej mają charakter otwarty. Ulokowanie wystawy w plenerze oraz nieodpłatny dostęp do wydarzeń kulturalnych w Projekcie rozszerza krąg ich uczestników. Zwiększa również możliwość udziału w tych wydarzeniach osób nie posiadających w domowym budżecie odpowiednich środków na konsumowanie wydarzeń kulturalnych. Projekt pozwala zatem rozwiązać zidentyfikowany podczas analizy problem kluczowy. Osiągnięcie zakładanych rezultatów projektu mierzone będzie przyjętymi wskaźnikami. Zgodnie z zestawieniem wskaźników produktu i rezultatu dla Działania 4.3 Promocja kultury przewidziano jako wskaźnik Produktu: Liczbę wydarzeń kulturalnych wpływających na rozwój społeczno - gospodarczy. Za wskaźnik Rezultatu przyjęto: Liczbę uczestników wydarzeń kulturalnych. W Projekcie przyjęto, że wskaźnik produktu to 3 wydarzenia kulturalne (wystawa plenerowa, wystawa planszowa oraz spotkanie promocyjne). Wskaźnik rezultatu stanowi 15 tys. osób, które będą uczestniczyć w wydarzeniach kulturalnych.
Wykonalność projektu zostanie zapewniona poprzez dobór odpowiednich działań i procesów ich realizacji oraz partnerstwo Muzeum Częstochowskiego (Beneficjenta i Lidera Projektu) oraz Agencji Rozwoju Regionalnego w Częstochowie S.A. (Partnera). w ramach tych zadań. Zarówno Lider jak i Partner dysponują wykwalifikowaną kadrą pracowniczą kompetentną dla wykonywania zadań założonych przez projekt. Pracownicy Agencji Rozwoju Regionalnego w Częstochowie S.A. (Partner) posiadają szerokie doświadczenie w prowadzeniu procedur zamówień publicznych zdobyte podczas realizowanych przez Spółkę projektów unijnych. Kadra pracownicza Muzeum Częstochowskiego (Lider) posada szeroką wiedzę i doświadczenie w zakresie organizacji imprez i wydarzeń kulturalnych, ich specyfiki i koniecznych działań, które należy podjąć dla ich pomyślnego przeprowadzenia. W związku z powyższym Lider i Partner Projektu będą wzajemnie uzupełniać się podczas podejmowanych działań. Trwałość celów i założeń projektu zostanie zapewniona poprzez wykonanie zakładki na stronie internetowej Urzędu Miasta Częstochowy, stornie internetowej Agencji Rozwoju Regionalnego w Częstochowie S.A. oraz Muzeum Częstochowskiego zawierająca informacje dotyczące przedmiotowego Projektu oraz jego rezultatów w postaci wystaw plenerowej i planszowej, spotkania promocyjnego oraz innych działań związanych z wydarzeniami kulturalnymi kreowanymi przez Projekt. Ponadto w miejscu lokalizacji wystawy plenerowej pozostawiona będzie część ekspozycji, natomiast wystawa planszowa po zakończeniu realizacji projektu będzie prezentowana w innych miastach województwa śląskiego. Wpływ na trwałość projektu oraz jego funkcjonowanie w przestrzeni publicznej zapewnią również kolportowane nieodpłatnie publikacje wydane w ramach Projektu (album dot. wystaw, reprint przewodnika oraz reprinty pocztówek) oraz film dokumentalny obrazujący historię wystawy z 1909 r. i przebieg wystaw realizowanych w związku z przedmiotowym Projektem. Wykonalność techniczna projektu zostanie zapewniona przez szczegółowe zaplanowanie działań podejmowanych w trakcie jego realizacji. Działania te zostaną podzielone na trzy etapy: Etap I (Faza przygotowawcza), Etap II (Faza wykonawcza), Etap III (Faza realizacji). W Etapie pierwszym zostaną wykonane wszelkie czynności związane z przygotowaniem postępowań z zakresu zamówień publicznych koniecznych dla wyłonienia wykonawców zadań przewidzianych projektem. W II Etapie po podpisaniu umów z wykonawcami wykonywane będą prace mające na celu uzyskanie rezultatów projektu. W III Etapie zrealizowane zostaną wydarzenia kulturalne założone w projekcie, będące rezultatem działań podjętych w poprzednich etapach.

[źródło ARR w Częstochowie]

 



Częstochowa na starej fotografii : fotografia Grzegorz Ławniczek : fotografia reklamowa : fotografia przemysłowa : klimatyzacja domowa Częstochowa : adwokaci Częstochowa